Ամերիկյան քաղաքականության էությունը
2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությունից հետո ԱՄՆ-ը կտրուկ փոխեց իր արտաքին քաղաքականության կարևորագույն էլեմենտներից մեկի` ամերիկյան «փափուկ ուժի» կիրառման փիլիսոփայությունը, որը բավականին հաջող աշխատել էր ԽՍՀՄ փլուզումից հետո։
Նույնիսկ Ջ. Նայը սկսեց դիտարկել «փափուկ ուժի» կոնցեպտի կերպափոխման հրամայականը։ Իսկ արդեն 2003-ին Սյուզան Նոսսելը առաջարկեց նոր տերմին` «խելացի ուժ», (Smart power), որն հետագայում կոնցեպտուալիզացիայի ենթարկվեց հենց Ջ. Նայի կողմից։
Նայը և Նոսսելը նշում էին, որ հատկապես իրաքյան ռազմական օպերացիան կտրուկ փոխեց ԱՄՆ-ի նկատմամբ վերաբերմունքը, և ատելությունն ԱՄՆ-ի նկատմամբ կտրուկ աճեց, ու պատճառը բացահայտ «կոշտ ուժի» (hard power) կիրառումն էր և դաշնակիցների ու ՄԱԿ-ի կողմից բացահայտ և անվերապահ աջակցություն չստանալու հանգամանքը, որը նվազեցրեց գործողությունների միջազգային լեգիտիմությունը։
Ու էստեղ Ջ. Նայն ակնարկում էր, որ ոչ թե ԱՄՆ-ի պատվիրակները ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում պետք է համոզեին, այլ մինչև նիստը պետք է մանրակրկիտ աշխատանք տանեին բոլոր երկրների պատվիրակությունների հետ, որից հետո ամեն ինչ այլ ընթացք կունենար, ու սա էլ մեկնաբանվում էր որպես «խելացի ուժ»:
Իրանի նկատմամբ գործողությունները բացահայտ կոշտ ուժի կիրառում են՝ առանց նվազագույն միջազգային լեգիտիմության, որի հետադարձ ազդեցությունը կլինի ԱՄՆ-ի նկատմամբ ատելության նոր ալիքի թևածումը տարածաշրջանում և դրա սահմաններից դուրս։
Արա Պողոսյան
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
-
Ասում են… Եթե չլիներ մեր չարամիտ միջամտությունը, ապա հայերի բացարձակ մեծամասնությունը, ըստ Սան Ստեֆանոյի պայմանագրի, հայտնվելու էր Ռուսաստանի պաշտպանության ներքո
-
Ասում են… Պարադիգմի կտրուկ փոփոխությունը և անցումը դեպի Եվրամիության հարթակ, մեր կարծիքով, անխուսափելիորեն կապված կլինի ՀՆԱ-ի անկման և հայկական բիզնեսին, տնտեսությանն ու Հայաստանի հասարակ քաղաքացիների կենսամակարդակին լուրջ հարվածների հետ։
-
Ասում են… Դոնալդ Թրամփի գլխավորած հանրապետական վարչակազմի ԱՄՆ-ում իշխանության վերադարձով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո միջազգային գործընթացների Վաշինգտոնի ըմբռնումը նոր հարթություն է ձեռք բերել: Հունվարի 15-ին Սենատում այս հարցի վերաբերյալ նոր պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն շատ խոսուն հայտարարություններ արեց։
-
Ասում են Եթե ինչ-որ մեկը սեփական պատմությունը խեղաթյուրում է թշնամու բարեհաճությանը արժանանալու համար, նա հարգանքի արժանի չէ: Թուրքիան Հայաստանի հավերժական թշնամին է, նրանք հավերժական անեծքի տակ են հայոց կոտորածը կազմակերպելու համար:
-
Ասում են… «Զանգեզուրի միջանցքը» ներկայիս տեսքով մաքուր թուրքական պրոյեկտ է: Այդ միջանցքով Ադրբեջանը ոչնչից ստանալու է տարեկան 1,5 մլրդ դոլար եկամուտ, իսկ Թուրքիայի առջև բացվելու են Կասպից ծովի դարպասները, և մուտք է գործելու Կենտրոնական Ասիա
-
Ասում են Ռուսաստանի նախագահ Պուտինը Զանգեզուրի միջանցքի մասին ոչ մի նոր բան չի ասել Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմից հետո, որն ավարտվել է 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի հայտարարությամբ։ Միևնույն ժամանակ, հայտնի չէ, թե այս հարցում Հայաստանը, Ադրբեջանը, Իրանը, Ռուսաստանն ու Թուրքիան ինչպես են «ընտելանալու» միմյանց:
Տարածաշրջանային
Ձախողված սցենար. ոչ ոք չի ուզում «թնդանոթի միս» աշխատել
ԱՄՆ-ը ամենահզորն է իր ռազմական և տնտեսական կարողություններով: Ոչ մի պետություն չի կարող հավասարվել նրան բոլոր առումներով: Այն մնում է թիվ մեկ գերտերությունը: Նա առաջինն է՝ սա անվիճելի ճշմարտություն է և հանրահայտ իրողություն երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո մինչև մեր օրեր: Իսկ ինչու եմ այս մասին գրում, երբ դա բոլորը գիտեն:Այս ամենի հետ մեկտեղ կա մեկ այլ իրողություն, որը շատերը չեն գիտակցում կամ պարզապես չգիտեն, հնարավոր է՝ չեն բարձրաձայնում քաղաքական դրդապատճառներով...
